Ρήσεις του ΡΗΓΑ ΒΕΛΕΣΤΙΛΝΗ

Μπορεί να υποστηριχθεί ότι ο Ρήγας Βελεστινλής είναι  μία από τις μοναδικές φυσιογνωμίες του Νεώτερου Ελληνισμού και του Βαλκανικού χώρου :
Διαφωτιστής-Επαναστάτης-Μάρτυρας-Πολιτικός-στρατιωτικός νούς


Οραματιστής μιας δημοκρατικής πολιτείας των Βαλκανικών λαών, μετά την αποτίναξη της οθωμανικής τυραννίας.
Δεν ευτύχησε λόγω της προδοσίας να δει ελεύθερους από τη σουλτανική τυραννία τους βαλκανικούς λαούς. Το επαναστατικό του ωστόσο μήνυμα ατσάλωσε τους σκλαβωμένους στην απόφασή τους για επανάσταση και λίγα χρόνια αργότερα ο σπόρος της λευθεριάς βλάστησε στα Βαλκάνια. 

Σε μία καλαίσθητη έκδοση προσφέρονται πενήντα χαρακτηριστικές ρήσεις του Ρήγα  που συλλέχθηκαν από τα έργα του και οι οποίες αναφέρονται στα μεγάλα θέματα του ανθρώπου :
την ελευθερία, την παιδεία, τη δικαιοσύνη, τη φιλία, τη δημοκρατία, την πατρίδα, την ισονομία, την ανεξιθρησκία, τη γλώσσα, το καθήκον. 

1.    "Οποιος ελεύθερα συλλογάται συλλογάται καλά".
        Φυσικής απάνθισμα, σελ. 24

2.    "Κάλλιο  ’ναι μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή".           
        Θούριος, στιχ. 7-8

3.    "Ολοι χωρίς εξαίρεσιν έχουν χρέος να ηξεύρουν γράμματα".
        Τα Δίκαια του Ανθρώπου, άρθρο 22

4.    "Εκ των γραμμάτων γεννάται η προκοπή με την οποίαν λάμπουν τα ελεύθερα έθνη".
        Τα Δίκαια του Ανθρώπου, άρθρο 22

5.    "Ο ιερός τη πατρίδος έρως εμφωλεύει εις την καρδίαν, και η καρδία δεν γηράσκει ποτέ".
        Ηθικός Τρίπους, σελ. 118

6.    "Η Πατρίς έχει να καταστήση σχολεία εις όλα τα χωρία δια τα αρσενικά και θηλυκά παιδία".
        Τα Δίκαια του Ανθρώπου, άρθρο 22

7.    "Κάλλιο για την πατρίδα κανένας να χαθή  ή να κρεμάση φούντα για ξένον στο σπαθί".
        Θούριος, στίχ. 57-58

8.    "Για την Πατρίδα όλοι νά ’χωμεν μιά καρδιά".
        Θούριος, στίχ. 42

9.     "Καιρός είν’ της Πατρίδος ν’ ακούστε τη λαλιά".
         Θούριος, στίχ. 80

10.   "Ας καταβάλουν ευμενώς έκαστος έρανον ό,τι βούλεται, οπού,  βοηθούμενονπανταχόθεν, να αναλάβη
          το πεπτωκός Ελληνικόν Γένος".
          Φυσικής Απάνθισμα, σελ. θ’, "Προς τους αναγνώστας"

11.    "Στην πίστιν του καθένας ελεύθερος να ζη".         
           Θούριος, στίχ. 43

12.    "Οι άνθρωποι δεν αμαρτάνουν, αν ερευνούν το αποτέλεσμα και τον λόγον Του (του Δημιουργού)".
           Φυσικής απάνθισμα, σελ. 40

13.    "Πάντοτε επισφαλείς αι επίνοιαι και των πλέον σοφών ανθρώπων".
           Φυσικής Απάνθισμα, σελ. 64

14.    "Υπό την τυραννίαν του Οθωμανικού δεσποτισμού κανένας, οποιασδήποτε τάξεως και θρησκείας, δεν
            είναι σίγουρος μήτε δια την ζωήν του, μήτε δια την τιμήν του, μήτε δια τα υποστατικά του".
            Επαναστατική Προκήρυξις

15.    "Να μήν αφεθώσιν ουδέποτε να καταπατώνται ως σκλάβοι εις το εξής από την απάνθρωπον
           τυραννίαν".
            Επαναστατική Προκήρυξις

16.    "Ολοι οι άνθρωποι, Χριστιανοί και Τούρκοι, κατά φυσικόν λόγον είναι ίσοι".
           Τα Δίκαια του Ανθρώπου, άρθρο 3

17.    "Οι Νόμοι νάν’ ο πρώτος και μόνος οδηγός".
           Θούριος, στίχ. 25

18.    "Ο Νόμος είναι ο αυτός δια το πταίσμα και αμετάβλητος, ήγουν δεν παιδεύεται ο πλούσιος
           ολιγώτερον και ο πτωχός περισσότερον δια το αυτό σφάλμα, αλλ’ ίσια-ίσια".
           Τα Δίκαια του Ανθρώπου, άρθρο 3

19.    "Ο Νόμος είναι εκείνη η ελευθέρα απόφασις, οπού με την συγκατάθεσιν όλου του λαού έγινεν".
            Τα Δίκαια του Ανθρώπου, άρθρο 4

20.    "Η Ελευθερία είναι εκείνη η δύναμις οπού έχει ο άνθρωπος εις το κάμη όλον εκείνο, οπού δεν βλάπτει
           εις τα δίκαια των γειτόνων του".
           Τα Δίκαια του Ανθρώπου, άρθρο 6

21.    "Το ηθικόν σύνορον της Ελευθερίας είναι τούτο το ρητόν: Μη κάμης εις τον άλλον εκείνο οπού δεν
            θέλεις να σε κάμουν".
            Τα Δίκαια του Ανθρώπου, άρθρο 6

22.    "Το δίκαιον του να φανερώνωμεν την γνώμην μας και τους συλλογισμούς μας, τόσον με την
           τυπογραφίαν, όσον και μέ άλλον τρόπον δεν είναι εμποδισμένον".
           Τα Δίκαια του Ανθρωπου, άρθρο 7

23.    "Ο Νόμος έχει χρέος να διαφεντεύη την κοινήν ελευθερίαν όλου του έθνους και εκείνην του κάθε
           ανθρώπο"..
           Τα Δίκαια του Ανθρώπου, άρθρο 9

24.   "Ολον το έθνος αδικείται, όταν αδικείται ένας μόνος πολίτης".
          Τα Δίκαια του ανθρώπου, άρθρο 23

25.    "Κανένας δεν έχει το δίκαιον να στοχάζεται τον εαυτόν του απαραβίαστον περισσότερον από τους
           άλλους".
           Τα Δίκαια του ανθρώπου, άρθρο 31

26.    "Κανένας δεν αντιστέκεται, όταν ηξεύρη πως θέ να λάβη το δίκαιόν του με την συνδρομήν του Νόμου".
           Τα Δίκαια του Ανθρώπου, άρθρο 33

27.    "Οταν η διοίκησις βιάζη, αθετή, καταφρονή τα δίκαια του λαού και δεν εισακούη τα παράπονά του, το
           να κάμη ο λαός ή κάθε μέρος του λαού επανάστασιν, να αρπάζη τα άρματα και να τιμωρή τους
           τυράννους του, είναι το πλέον ιερόν από όλα τα δίκαιά του και το πλέον απαραίτητον από όλα τα χρέη
           του".
            Τα Δίκαια του Ανθρώπου, άρθρο 35

28.    "Παρασταίνει όλον το ’Εθνος το πλήθος του λαού, το οποίον είναι ως θεμέλιον της εθνικής
            παραστήσεως και όχι μόνον οι πλούσιοι και οι προεστοί".
            Το Σύνταγμα, άρθρο 21

29.    "Κανένας πολίτης δεν εξαιρείται από την τιμίαν υποχρέωσιν του να συνεισφέρη κατά την δύναμιν και τα
           πλούτη του  τα εις δημοσίας ανάγκας δοσίματα".
           Το Σύνταγμα άρθρο 101

30.    "Η γενική δύναμις της Δημοκρατίας συνίσταται εις ολόκληρον το έθνος".
            Το Σύνταγμα, άρθρο 107

31.    "Ως πότ’ οφικιάλιος (αξιωματούχος) σε ξένους βασιλείς; έλα να γίνης στύλος δικής σου της φυλής".
           Θούριος,  στίχ. 55-56

32.    "Οι ’Ελληνες…δέχονται όλους τους αδικημένους ξένους και όλους τους εξωρισμένους από την
           πατρίδα των δι’ αιτίαν της Ελευθερίας".
           Το Σύνταγμα, άρθρο 120

33.    "Για την Ελευθερίαν να ζώσωμεν σπαθί, πως είμασθ’ αντρειωμένοι, παντού να ξακουσθή".
           Θούριος, στίχ. 47-48

34.    "Οι ’Ελληνες…απαρνούνται και δεν δίδουν υποδοχήν και περιποίησιν εις τους Τυράννους".
           Το Σύνταγμα, άρθρο 120

35.    "Οι ’Ελληνες…δεν κάνουν ποτέ ειρήνην με ένα εχθρόν, οπού κατακρατεί τον ελληνικόν τόπον".
           Το Σύνταγμα, άρθρο 121

36.    "Ως πότε παλληκάρια, να ζώμεν στα στενά μονάχοι, σαν λιοντάρια, στες ράχες, στα βουνά;".
           Θούριος, στίχ. 1-2

37.    "Τι σ’ ωφελεί αν ζήσης και είσαι στη σκλαβιά; στοχάσου πως σε ψένουν  καθ’ ώραν στη
           φωτιά".           
           Θούριος, στίχ. 9-10

38.    "Συμβούλους προκομένους, με πατριωτισμό, να βάλωμεν εις όλα να δίνουν ορισμόν".                
           Θούριος, στίχ. 23-24

39.    "Σταυρός, η πίστις και καρδιά, δουφέκια και καλά σπαθιά, γκρεμίζουν Τυραννίαν, τιμούν
           Ελευθερίαν".
           Υμνος Πατριωτικός, στροφή 14

40.    "Κ’ η αναρχία ομοιάζει την σκλαβιά"
           Θούριος, στίχ. 27.

41.    "Στην γνώμη των τυράννων να μην ελθώ ποτέ, μήτε να τους δουλεύω, μήτε να πλανηθώ.
           Εις τα ταξίματά τους, για να παραδοθώ.             
            Θούριος, στίχ. 33-35

42.    "Σας κράζη η Ελλάδα, σας θέλει, σας πονεί ζητά την συνδρομήν σας με μητρικήν φωνή".
           Θούριος, στίχ. 85-86

43.    "Με μια καρδίαν όλοι, μια γνώμην, μια ψυχή, κτυπάτε του Τυράννου την ρίζαν, να χαθή".
           Θούριος, στίχ. 105-106

44.    "Να λάμψη πάλιν Λευθεριά, ως ήτον τότε μια φορά".
           Υμνος Πατριωτικός, στροφή 20

45.    "Πως οι προπάτορές μας ωρμούσαν σαν θεριά για την ελευθερίαν πηδούσαν στη φωτιά".
           Θούριος στίχ. 117-118

46.    "Να σφάξωμεν τους λύκους, που τον ζυγόν βαστούν και Χριστιανούς και Τούρκους σκληρά τους
           τυραννούν".
           Θούριος, στίχ. 121-122

47.    "Εις την δικαιοσύνην να σκύψη ο εχθρός".
           Θούριος, στίχ. 124

48.    "Αυτοί (οι καπετανέοι) Τυράννους δεν ψηφούν, κ’ ελεύθεροι στον κόσμον ζουν, πλούτος, ζωή, τιμή
           τους, είν’ μόνο το σπαθί τους".
           Υμνος Πατριωτικός, στροφή 32

49.    "Πάντοτε η σταθερότης είναι πράγμα επαινετόν αυτή έχει τα πρωτεία πολλών άλλων αρετών".
           Ηθικός Τρίπους σελ.187

50.    "Σταθερός ας διαμένη στην φιλίαν του τινάς, για να έχη της ζωής του τας ημέρας του τερπνάς".
           Ηθικός Τρίπους, σελ. 187

Read more »

Αρχαιοελληνική ...κουζίνα!

"Αρχή και ρίζα παντός αγαθού η της γάστρος ηδονή" (Επίκουρος 341-270 π.Χ.)
Μπορείτε να φανταστείτε τη ζωή χωρίς πατάτες ή μακαρόνια; Και όμως, στο αρχαιοελληνικό τραπέζι δεν υπήρχαν πολλά γνωστά μας τρόφιμα, χωρίς να υστερεί σε σχέση με το σημερινό -το αντίθετο μάλιστα!

Ο Πλάτωνας δεν έφαγε ποτέ πατάτες. Ο Σωκράτης ήπιε το κώνειο πριν προλάβει να δοκιμάσει ποτέ μακαρόνια, τομάτες, ζάχαρη, πορτοκάλια ή λεμόνι. Οι αρχαίοι Έλληνες γευόταν πολύ διαφορετικά φαγητά από τους μοντέρνους, όμως υπάρχει κάτι που δεν έχει αλλάξει εδώ και τρεις χιλιάδες χρόνια: η αγάπη τους για το κρασί.

Αντίθετα με τους κατοίκους των σύγχρονων μεγάλων αστικών κέντρων, των αντιστοίχων του κλεινού άστεως της εποχής εκείνης, οι αρχαίοι Αθηναίοι είχαν όλο το χρόνο να ασχοληθούν –εκτός των άλλων- και με την υγιεινή διατροφή αλλά και τη φυσική άσκηση, δεδομένου ότι τουλάχιστον στα σπίτια των αστών, υπήρχαν δούλοι για τις καθημερινές εργασίες –ανάμεσα στις οποίες βέβαια και το μαγείρεμα.

Για τους αθλητές, η δίαιτα περιελάμβανε καρύδια και γαλακτοκομικά. Μετά τον πέμπτο προ Χριστού αιώνα, προστέθηκε επίσης στη δίαιτα των αθλητών και το κρέας, συνήθως κατσίκας.

Η οινοποσία ξεκινούσε από το πρωινό γεύμα και συνεχιζόταν καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας. Πριν απορήσετε για τη δυνατότητα αντίστασης στη μέθη, θα πρέπει να ξέρετε ότι οι αρχαίοι Έλληνες δεν έπιναν ποτέ σκέτο κρασί – το νέρωναν και μάλιστα αρκετά (στον Όμηρο αναφέρεται ότι το συνηθέστερο ήταν δύο μέρη νερό ένα κρασί).

Ο Τρυπτόλεμος ξεκινά από την Αττική για να διδάξει σε όλη τη γη την καλλιέργεια του σιταριού. Η Δήμητρα του προσφέρει το ποτό του αποχωρισμού. Από αγγείο του 5ου αι. π.Χ. (arxaion.gr)

Μια από τις πληρέστερες πηγές πληροφοριών για την αρχαιοελληνική κουζίνα είναι τα γραπτά του Αθήναιου, συγγραφέα των «Δειπνοσοφιστών». Ο Αθήναιος έζησε τον 3ο μ.Χ. αιώνα και στο έργο του περιγράφει ένα δείπνο που δόθηκε από τον πλούσιο Κάρανο, με την ευκαιρία του γάμου του.

Διαβάζοντας το έργο του Αθήναιου μπορεί κανείς να μεταφερθεί στην ατμόσφαιρα ενός επίσημου δείπνου της εποχής. Σύμφωνα με το κείμενο, αρχικά προσφέρθηκε ένα ασημένιο ποτήρι και ένα χρυσό διάδημα σε κάθε παρευρισκόμενο. Ακολούθησε η … «προσέλευση» ασημένιων και χάλκινων δίσκων με τα εδέσματα: Κοτόπουλα, πάπιες και χήνες ψητές, κατσικάκια, λαγοί, περιστέρια, τρυγόνια και πέρδικες.

Ενδιαμέσως των φαγητών υπήρξε ένα διάλειμμα με μουσικούς και αυλητρίδες (νέες γυναίκες που έπαιζαν αυλούς, γνωστές από απεικονίσεις σε αγγεία).

Στο δεύτερο μέρους του δείπνου ακολούθησε το ψητό γουρουνόπουλο σε ασημένιο δίσκο, γεμιστό με ψητές τσίχλες και συκοφάγους, στρείδια και χτένια σκεπασμένα με κρόκους αβγών. Δεν θα είναι εύκολο για κάποιον να κατηγορήσει τον Κάρανο ότι παρέθεσε ένα φτωχό δείπνο!

Όμως ο Αθήναιος δεν αποτελεί το μοναδικό μάρτυρα των διατροφικών συνηθειών των προγόνων μας. Ο Πλάτωνας, ο Ησίοδος, ο Πλούταρχος αλλά και άλλοι συγγραφείς μας έχουν μεταλαμπαδεύσει πολλές γαστρονομικές γνώσεις!

Οι αρχαίοι Ελληνες κατέγραψαν από πολύ νωρίς (5ος αιώνας π.Χ) τους τρόπους παρασκευής των φαγητών. Τα κείμενα που έχουν διασωθεί, αποτελούν ένα από τα αρχαιότερα γαστρονομικά αρχεία.

Για παράδειγμα, σήμερα γνωρίζουμε ότι οι πρόγονοί μας (κυριότερα οι Μακεδόνες και οι Θεσσαλοί) ...έτρωγαν καλά!

Καθημερινή σκηνή σε κρεοπωλείο των Αθηνών. Ο κρεοπώλης τεμαχίζει κομμάτι κρέατος ενώ τον διευκολύνει ο βοηθός του. Από αγγείο του 6ου αι. π.Χ.(arxaion.gr)

Οι Μυκηναΐοι, από τον 15ο και 14ο αιώνα π.Χ., είχαν ως βασική τροφή τα δημητριακά και χρησιμοποιούσαν τις λέξεις «σίτος» και «κριθή». Επίσης, έτρωγαν πολλά σύκα, μέλι και τυριά.
Μάλιστα, στο αρχαιοελληνικό τραπέζι θα μπορούσε κανείς να συναντήσει ακόμα και γλυκόξινες γεύσεις, πατρίδα των οποίων σήμερα θεωρούμε την Κίνα!

Επίσης, γνωρίζουμε ότι χρησιμοποιούσαν μια μεγάλη ποικιλία από καρυκεύματα για το κυνήγι, πολλά κρεμμύδια, αγουρέλαιο αρωματισμένο με μέντα ή θυμάρι, ενώ έφτιαχναν γλυκίσματα από ψιλοκοσκινισμένο αλεύρι και μελωμένο κρασί!

Ο Θεόφραστος αναφέρει 5 ποικιλίες ραπανιών, διευκρινίζοντας ότι εκείνο της Βοιωτίας ήταν το πιο γλυκό. Επίσης είναι γνωστό ότι έτρωγαν τα ραπανάκια μαζί με το ψωμί για πρωινό!

Η αρχαία ελληνική κουζίνα περιλαμβάνει τις περισσότερες από τις υγιεινές διατροφικές συνήθειες που έχουν υιοθετηθεί από το σύγχρονο πολιτισμό στις περισσότερες περιοχές του κόσμου. Πόσοι, όμως, το γνωρίζουν αυτό;

Read more »

Κάλαντα πρωτοχρονίάς απο πόλεις της Ελλάδος(ΒΙΝΤΕΟ)

ΚΑΛΑΝΤΑ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ



ΠΟΝΤΙΑΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΣ



ΚΑΛΑΝΤΑ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΣ ΛΕΡΟΥ



ΤΗΝΟΣ Πρωτοχρονιά παραδοσιακά κάλαντα με το Καλιούπα



Κάλαντα Καπαδοκίας Πρωτοχρονιάς



Κάλαντα Πρωτοχρονιάς Αρτάκης Κυζικου Μ.Ασίας

Read more »