Η λίμνη και το θρυλικό τέρας της

Η λίμνη Λοχ Νες Βρίσκεται στο Γκρέιτ Γκλέν που μοιάζει με ένα σχίσιμο στο έδαφος διασχίζοντας ένα πολύ μεγάλο μέρος της περιοχής. Είναι μια ανεξερεύνητη και επικίνδυνη περιοχή. Οι εκτιμήσεις των επιστημών λένε πως ίσως ξεπερνά τα 300 μέτρα σε βάθος ενώ θεωρείται μια από τις ποιο βαθιές λίμνες του κόσμου. Γενικότερα χρειάζεται μεγάλη τεχνολογική υποστήριξη για την εξερεύνηση της λίμνης και λόγο της μεγάλης ποσότητας λεπτής τύρφης στα νερά η ορατότητα κάτω από αυτά είναι πολύ μικρή (με όλα τα παραπάνω υπάρχουν στα βάθη της λίμνης μεγάλες περιοχές ανεξερεύνητες που ακόμα και να μην έχει τίποτα, ο χώρος μπορεί να φιλοξενήσει πολλά είδη πλασμάτων.) Επίσης η λίμνη αποτελεί το μεγαλύτερο όγκο γλυκού νερού στη Βρετανία και οι λίμνες της Σκωτίας είναι σημαντικές όχι μόνο για την ποσότητα γλυκού νερού που περιέχουν αλλά και για το βάθος τους που ξεπερνά κατά πολύ το βάθος των θαλασσών στις ακτές της χώρας. Για παράδειγμα η λίμνη Μόσαρ έχει βάθος πάνω από 305 μ. δηλαδή περισσότερο από το ύψος του πύργου του Άιφελ ! Μάλιστα οι Σκωτσέζικες λίμνες σχηματίστηκαν την ίδια περίοδο με τις λίμνες της Σκανδιναβίας και της Ιρλανδίας και οι συνεχόμενες περίοδοι παγετώνων βάθυναν τις κοιλάδες όπου δημιούργησαν το φαράγγι Γκρέιτ Γκλέν όπου εκεί μέσα βρίσκεται η λίμνη Λόχνες. Αξιοσημείωτο είναι και το γεγονός ότι η λίμνη ήταν κάποτε συνδεδεμένη με τη θάλασσα το οποίο μας θυμίζει τις ιστορίες θαλάσσιων τεράτων και των μαρτυριών για θεάσεις τεράτων που μοιάζουν με αυτό του Λόχνες. Καταγράφοντας λοιπόν τη μορφή της λίμνης μπορούμε τώρα να αναλύσουμε και το μύθο του τέρατος του Λόχνες. Η ιστορία αναφέρεται αρχικά το 565 μ.Χ. με κεντρικό πρόσωπο τον άγιο Κολούμπα ( ιρλανδικής καταγωγής ο οποίος έπειτα από μια ταφή εμφανίστηκε ένα τέρας από τη λίμνη και πηγαίνοντας να επιτεθεί σε έναν άνθρωπο, ο άγιος σήκωσε το σταυρό λέγοντας « μη τολμήσεις να επιτεθείς και να βλάψεις αυτόν τον άνθρωπο» αναγκάζοντας το τέρας να φύγει ( η ιστορία αυτή είναι αρκετά παράξενη γιατί όπως αναφέραμε και πιο πάνω ο ίδιος άνθρωπος όπως έκανε με το τέρας του Λόχνες έτσι έδιωχνε και τα τέρατα «κέλπι» από τις λίμνες με την μέθοδο της προσευχής). Έπειτα οι ιστορίες συνεχίζονται από διάφορους κατοίκους της περιοχής και μη. Ο Έκτωρ Μπόες έγραψε ένα βιβλίο για ένα τέρας που κατοικούσε στη λίμνη Νες κατά τον 16ο αιώνα. Οι μαρτυρίες για τη θέαση του τέρατος ( η αλλιώς Nesy) μέχρι σήμερα είναι αναρίθμητες. Για να μην μιλήσουμε και για τις πάμπολλες φωτογραφίες και βιντεοσκοπήσεις. Μόνο τη χρονιά του 1933 υπήρξαν περίπου 50 μαρτυρίες. Και όχι μόνον αυτό. Διότι εκείνη την περίοδο η λίμνη Νες έγινε πασίγνωστη και πολύ άνθρωποι θέλησαν να εξερευνήσουν την περιοχή με αποτέλεσμα οι μαρτυρίες και οι θεάσεις να αυξηθούν κατακόρυφα ! Βέβαια η αλήθεια είναι κάτι το πολύ υποκειμενικό και οι ειδικοί δεν μπορούν να είναι απόλυτα σίγουροι για το αν όλα τα περιστατικά είναι αληθές. Επίσης είναι τέτοιο το σχήμα της λίμνης που ο τεράστιος όγκος νερού με τις πολλές αντανακλάσεις και σκιές να δημιουργεί οφθαλμαπάτες. Παρόλα αυτά οι περιγραφές έχουν όλες απίστευτες ομοιότητες. Μιλούν για ένα πλάσμα με μακρύ λαιμό και πολλές καμπούρες που κινείται στο νερό με μεγάλη ταχύτητα. Οι πρώτοι σύγχρονοι χρονικογράφοι ήταν ο Πλωτάρχης Ρούπερτ Γκούλντ που στο βιβλίο του που εκδόθηκε το 1934 «Το τέρας του Λοχ Νες» περιγράφει 42 περιστατικά από το 1923 μέχρι το 1933. Ακολούθησαν και άλλοι όπως η γυναίκα του διευθυντή του καναλιού της Καληδονίας που περιείχε πάνω από 60 περιστατικά. Σε κάποια από αυτά τα βιβλία υπήρχαν μάλιστα υπαινιγμοί ότι στη λίμνη υπάρχει ολόκληρος πληθυσμός από τέτοια πλάσματα. Έπειτα κατά τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο τελειοποιήθηκε το σονάρ. Τα σονάρ μπορούν να εντοπίζουν διάφορους στόχους ζωντανούς ή άψυχους και από αυτά να καταλαβαίνει τις δραστηριότητες τους. Αποκλειστικά και μόνο από αυτό το όργανο κάποιος δεν μπορεί βέβαια να καταλάβει τη ακριβώς είναι αλλά μπορεί να αποκομίσει πολλές πληροφορίες. Έπειτα από εξέταση σονάρ μέσα στη λίμνη οι ειδικοί βρήκανε ότι όντως κάποιο πλάσμα πολύ μεγαλύτερο από τα ψαριά και κολυμπώντας διαφορετικά από αυτά υπάρχει μέσα στη λίμνη χωρίς όμως να καταλάβουν τι ακριβώς είναι. Φυσικά όλες αυτές οι πληροφορίες πάρθηκαν μετά κόπων και βάσανων που ακόμα και τα πανεπιστήμια της Οξφόρδης και του Κέιμπριτζ βοήθησαν. Πολλές θεωρίες και πληροφορίες βρίσκονται σήμερα γύρο από την Nesy που πολλοί υποστηρίζουν ότι μπορεί να είναι ένας απόγονος δεινόσαυρου και συγκεκριμένα του Βραγχιόσαυρου που είχε περίπου την ίδια μορφή με τις μαρτυρίες που έγιναν για το θρυλικό τέρας. Αν πάρουμε υπόψη όλες τις μαρτυρίες μέχρι σήμερα τις αναρίθμητες φωτογραφίες, τους μύθους, την επιστημονική κοινότητα και το μέγεθος της λίμνης τότε οι ενδείξεις και όχι αποδείξεις είναι θετικές για το αν υπάρχει ένα πλάσμα μέσα στη λίμνη.

Read more »

Ο μαρμαρωμένος βασιλιάς

"...[...].. Στις 25 Μαϊου ο Μωάμεθ έστειλε πρεσβεία στον Κωνσταντίνο με την ακόλουθη πρόταση: να του παραδώσει την Πόλη και σε αντάλλαγμα να μεταβεί στην Πελοπόννησο, όπου θα έχει περισσότερα εδάφη, για να ζήσει σαν ανεξάρτητος ηγεμόνας. Η απάντηση του Κωνσταντίνου, όπως την παραθέτει ο Δούκας, είναι όντως Λεωνίδειος: "Την δε πόλιν σοι δούναι ουκ εμόν εστιν ούτε άλλου των κατοικούντων. Κοινή γαρ γνώμη πάντες αυτοπροαιρέτως (με τη θέλησή μας) αποθανούμεν εν ταύτη και ου φεισόμεθα της ζωής ημών."

Βέβαια, σε σύσκεψη του Κωνσταντίνου με τους επιτελείς του είχε συζητηθεί το σχέδιο φυγής του αυτοκράτορα στη Δύση για να οργανώσει εκεί σταυροφορία για την σωτηρία της Ανατολής. Ο Κωνσταντίνος όμως δεν εννοεί να εξευτελιστεί, όπως ο πατέρας του και ο αδελφός του. Έχει κατανοήσει αυτό που θα γράψει ο Σολωμός:

"Δεν είν' εύκολες οι θύρες

όταν η χρεία (ανάγκη) τες κουρταλεί (χτυπά)"

Ο Μωάμεθ, μη βλέποντας άλλη λύση, αρχίζει την ετοιμασία για την τελική έφοδο. Το στρατόπεδό του είναι σε συνεχή πυρετό. Στις 28 Μαϊου τα πάντα είναι έτοιμα. Ο σουλτάνος υπόσχεται στους στρατιώτες τριήμερη λεηλασία, αν καταλάβουν την Πόλη. Αυτοί πέφτουν για ύπνο νωρίς, για να είναι έτοιμοι για την επίθεση που θ'αρχίσει πριν την αυγή. Την ίδια ημέρα ο Κωνσταντίνος λειτουργήθηκε στην Αγία Σοφία, κοινώνησε των αχράντων μυστηρίων κι εξεφώνησε μνημειώδη λόγο προς τους πιστούς συμμαχητές του:

Στις 3 μετά τα μεσάνυχτα της Τρίτης, 29 Μαϊου 1453, εκδηλώθηκε η επίθεση των Τούρκων και από τη θάλασσα (τα θαλάσσια τείχη ήσαν πιο ευπρόσβλητα) και από την ξηρά. Αλλά τα αποτελέσματα στην αρχή ήσαν αρνητικά. Το ξημέρωμα βρήκε τους υπερασπιστές να είναι νικητές. Είχαν αναχαιτήσει τρεις επιθέσεις. Κάποια στιγμή ο Κωνσταντίνος περιχαρής κραύγασε: " Η νίκη ελπίζω εις τον Θεόν του είναι ημετέρα". Αλλά δυο ατυχή περιστατικά ανέτρεψαν την κατάσταση. Ανάμεσα στις 8 και 9 το πρωί, όταν η μάχη άκριτη έβραζε, ο Ιουστινιάνης, που ήταν ο στύλος της άμυνας, τραυματίστηκε από βέλος σοβαρά και αποχώρησε. Οι σύντροφοί του τον μετέφεραν κρυφά σ'ένα πλοίο, αλλά καθ'οδόν προς τη Χίο εξέπνευσε. Η αποχώρησή του προκάλεσε μούδιασμα στους υπερασπιστές που μάχονταν στην Πύλη του Ρωμανού. Ο σουλτάνος που παρακολουθούσε από κοντά την εξέλιξη της μάχης, κατάλαβε την κάμψη και άρχισε κι αυτός, κατά τη μαρτυρία του Κριτόβουλου, να κραυγάζει: "Έχομεν, ο φίλοι, την Πόλην, έχομεν...(...).. ολίγον πόνον έτι και η πόλις εάλω". Το δεύτερο ατυχές συμβάν ήταν η παραβίαση της Κερκόπορτας, μιας βοηθητικής θυρίδας, από τις λεγόμενες κρυφές, που είτε από άγνοια, είτε από αμέλεια, είτε από προδοσία (ο λαός αυτό πίστευε και πιστεύει) βρέθηκε ανοιχτή και από αυτήν εισέδυσαν αρχικά 50 γενίτσαροι που άνοιξαν μια μεγαλύτερη πύλη από την οποία χύμηξε ορμητικά ο τουρκικός στρατός. Γίνεται μάχη φοβερή σώμα με σώμα. Όλοι οι μαχόμενοι γύρω απ'τον Κωνσταντίνο πέφτουν νεκροί κι ο αυτοκράτορας μένει μόνος του. Ορμά κι αυτός κραυγάζοντας: "Η πόλις αλίσκεται και εγώ ζω έτι; Ουκ έστι τις των Χριστιανών λαβείν την κεφαλήν εμού;" Ο Πασπάτης γράφει για το ηρωικό τέλος του: "Τότε Τούρκος έπληξε τον βασιλέα κατά πρόσωπον, κι άλλος όπισθεν έδωσεν ετέραν πληγήν. Κατέπεσεν ο βασιλεύς εκ του ίππου και εξέπνευσεν επί των αυτόθι πτωμάτων φίλων και εχθρών...[...]"

(* Συγκινητική ήταν η σκηνή, όταν ο Κωνσταντίνος μετά την Αγία Σοφία πήγε στο παλάτι και κάλεσε όλο το προσωπικό και του ζήτησε συγχώρεση για ότι κακό είχε κάνει. "Ει και από ξύλου άνθρωπος ή εκ πέτρας ην ουκ ηδύνατο μη θρηνήσαι", γράφει ο Σφραντζής.)"

(απόσπασμα του Σαράντου Ι. Καργάκου, "Μαθήματα Νεώτερης Ιστορίας")

Τη λαϊκή παράδοση για το Μαρμαρωμένο Βασιλιά, καταγράφει ο λαογράφος μας Νικόλαος Γ.Πολίτης στο δίτομο έργο του "Παραδόσεις":

Read more »

Ωμοπλατοσκοπία: το "διάβασμα" της σπάλας του αρνιού!

Η σπάλα του αρνιού, σύμφωνα με την παράδοση, έχει σημάδια και "μαντικές ικανότητες" το οποία οι αρχαίοι Έλληνες μελετούσαν προσεχτικά. Μάλιστα, σε πολλές ορεινές περιοχές της Βόρειας Ελλάδας διατηρείται μέχρι σήμερα η πίστη ότι το αρνί διαθέτει "προφητικές" δυνάμεις, οπότε οι χωρικοί και ιδιαίτερα οι βοσκοί, επιδίδονται στην "ωμοπλατοσκοπία", προφητεύοντας το μέλλον, με "οδηγό" την πλάτη του σφαγίου.

Άλλοτε πάλι "διαβάζουν" τον καιρό στην ωμοπλάτη του ζώου για να δουν αν θα είναι καλός τις επόμενες μέρες για να προγραμματίσουν τις αγροτικές τους εργασίες. Τι είναι όμως η ωμοπλατοσκοπία; Μία απόκρυφη επιστήμη, ένα είδος μαντείας ή μια παράδοση με βαθιές ρίζες;

Το διάβασμα της σπάλας του αρνιού

Το έθιμο της ωμοπλατοσκοπίας ξεκινάει από τους αρχαίους έλληνες, οι οποίοι πίστευαν πολύ στη δύναμη των οιωνών. Στα πλαίσια αυτά θεωρούσαν ότι μπορούσαν να προβλέψουν το μέλλον, παρατηρώντας την πλάτη του ψημένου αρνιού!

Τα καλά και τα κακά μαντάτα ήταν "γραμμένα ανεξίτηλα" στην πλάτη του ζώου. Καλύτεροι "ωμοπλατοσκόποι" ήταν οι βοσκοί, που μέχρι και σήμερα γνωρίζουν τα μυστικά που κρύβει η πλάτη του αρνιού!

Η "ωμοπλατοσκοπία", μελετά τη σπάλα του ψημένου αρνιού. Συγκεκριμένα "διαβάζει" τις γραμμές που υπάρχουν κατά μήκος της πλάτης του ζώου! Η βαθουλωτή γραμμή επάνω στην πλάτη, προς το χοντρό μέρος είναι κακό σημάδι. Η σκιά είναι αρρώστια. Αν το νεύρο της είναι δυναμωμένο θα πάνε καλά τα οικονομικά του σπιτιού. Κάποιοι μάλιστα πιστεύουν ότι για να "δείξει" η πλάτη του αρνιού καθαρά τα σημάδια και για να μπορούν να τα ερμηνεύσουν στη συνέχεια πρέπει το ζωντανό αρνί του να έχει κοιμηθεί τουλάχιστον δύο νύχτες στην αυλή του σπιτιού !!

Ωμοπλατοσκοπία και Επανάσταση του 1821

Το διάβασμα της πλάτης του αρνιού, χρησιμοποιούσαν σε μεγάλο βαθμό και οι αγωνιστές της Επανάστασης του 1821. Πίστευαν πως με αυτόν τον τρόπο μπορούσαν να προβλέψουν την έκβαση μιας μάχης και γι αυτό αμέσως μόλις έτρωγαν τα αρνιά, ο γεροντότερος από αυτούς, έσπευδε να "διαβάσει" το μέλλον!

Μία χαρακτηριστική σκηνή ωμοπλατοσκοπίας, υπάρχει στην ταινία "Μαντώ Μαυρογένους", που την ενσαρκώνει η αξέχαστη Τζένη Καρέζη, η οποία ζητάει από το γέρο μάντη, Λαυρέντη Διανέλλο, να της διαβάσει την τύχη της στη σπάλα του αρνιού.

Δεν πρόκειται για έμπνευση του σεναριογράφου, αλλά για γεγονός βγαλμένο από την παράδοση, γι αυτό και βλέπουμε το γέρο "μάντη" να μελετάει προσεχτικά όσα "προμηνύει" η σπάλα του αρνιού. Εξετάζει τα σημάδια της ωμοπλάτης και βγάζει τα "μαντέματα" που είναι δυσοίωνα για την αγωνίστρια της ελληνικής Επανάστασης.

Της λέει χαρακτηριστικά: "Καπετάνισσα, βλέπω μία μεγάλη αγάπη με ένα παλικάρι από ψηλή γενιά". Ξαφνικά το βλέμμα του σκοτεινιάζει αλλά η Μαντώ Μαυρογένους του ζητάει να συνεχίσει. Και εκείνος κάνει όπως προστάζει η αφέντρα: "Ύστερα βλέπω μοναξιά, χωρισμό και κλάμα, πολύ κλάμα".

Αυτό προκαλεί και την αγανάκτηση του Δημήτριου Υψηλάντη, ο οποίος ως γόνος εύπορης και ισχυρής Φαναριώτικης οικογένειας, δεν πιστεύει σε τέτοιες δεισιδαιμονίες. Όμως οι προφητείες βγήκαν αληθινές, ο έρωτας της Μαντώ Μαυρογένους με τον Δημήτριο Υψηλάντη στάθηκε άτυχος και εκείνη έμεινε στοιχειωμένη από το θάνατο του αγαπημένου της.

Read more »