Οι Εγκαταστάσεις Υγιεινής στον Προϊστορικό Οικισμό του Ακρωτηρίου Θήρας

Στο Ακρωτήρι της Θήρας ανασκάπτεται μια εντυπωσιακά διατηρημένη πόλη της εποχής του Χαλκού (~1500 π.Χ.). Χάρις στις στάχτες του ηφαιστείου που κάλυψαν τα ερείπια του οικισμού, σώθηκαν  σχεδόν ανέπαφα τα διώροφα και τριώροφα κτήρια της πλούσιας αυτής πόλης, οι κάτοικοι της οποίας απολάμβαναν πολλές από τις ανέσεις της σημερινής εποχής. Aνάμεσα σ’ αυτές και οι εγκαταστάσεις υγιεινής.
Στο ομοίωμα απεικονίζεται σε κλίμακα 1:4 η νοτιοδυτική γωνία της λεγόμενης ‘Δυτικής Οικίας’, ενός μάλλον τυπικού σπιτιού του κέντρου της πόλης. Στον άνω όροφο, όπου βρίσκονται οι χώροι κατοικίας, υπάρχει εγκατάσταση υγιεινής απομονωμένη από το υπόλοιπο σπίτι με πλινθότοιχο. Σε εσοχή του εξωτερικού τοίχου έχουν κτιστεί δύο πεζούλια, ύψους 0,43μ., ανάμεσα στα οποία υπάρχει κενό πλάτους 8-10εκ. Το κενό αντιστοιχεί σε οπή στο πάτωμα, η οποία αποτελεί το στόμιο αγωγού. O αγωγός, που απαρτίζεται από κατακόρυφους πήλινους σωλήνες εντοιχισμένους στη λιθοδομή του ισογείου, καταλήγει σ’ ένα άνοιγμα του τοίχου προς την εξωτερική πλευρά του κτηρίου. Aπό το άνοιγμα αυτό, τα απόβλητα χύνονταν σε φρεάτιο το οποίο συνδέεται με το κεντρικό δίκτυο του οικισμού. Το "φρεάτιο επισκέψεως" για τον καθαρισμό και την συντήρηση των εγκαταστάσεων, λειτουργεί επίσης ως σημείο αλλαγής στάθμης και κατεύθυνσης του κεντρικού δικτύου.
Μέσα στο φρεάτιο βρέθηκαν πλάκες τοποθετημένες έτσι ώστε η ροή των αποβλήτων να επιταχύνεται, διατηρώντας το δίκτυο καθαρό. Επιπλέον, οι πλάκες αυτές απομονώνουν σε μεγάλο βαθμό το φρεάτιο από το σπίτι - σχηματίζουν δηλαδή ένα είδος ‘οσμοπαγίδας’.
Στο ομοίωμα διακρίνονται επίσης πολλές από τις οικοδομικές λεπτομέρειες της εποχής εκείνης: ο τρόπος κατασκευής του πατώματος (δοκοί-κλαδιά-πλάκες-χώμα), οι περίτεχνες ξυλοκατασκευές των παραθύρων που λειτουργούσαν ως φέροντα στοιχεία του κτηρίου, οι λαξευτοί γωνιόλιθοι και τα λαξευτά πλαίσια των παραθύρων με τα έντονα χρώματα των ηφαιστειακών πετρωμάτων, κ.ά. Τέλος, όπως όλα τα σπίτια του οικισμού, έτσι και η Δυτική Οικία κοσμείται με εκπληκτικές τοιχογραφίες, οι οποίες εδώ καλύπτουν ακόμη και τις παραστάδες ενός παραθύρου. 


Μελέτη – επίβλεψη: Κ. Παλυβού
Κατασκευή: Β. Αντωνόπουλος - Σ. Καμενόπουλος – Γ. Κανέλλος

Πηγές 

• Marinatos, S., Thera VI, Athens 1974, 27-29, fig.3, pl 60b, 61°, 61b.
• Παλυβού, Κ., ‘Αποχετευτικά δίκτυα και εγκαταστάσεις υγιεινής της 2ης χιλιετίας π.Χ. στο Αιγαίο’, Πρακτικά 1ου Διεθνούς Συνεδρίου Αρχαία Ελληνική Τεχνολογία, Θεσσαλονίκη 1997, 381-390.
• Παλυβού, Κ., Ακρωτήρι Θήρας. Η Οικοδομική Τέχνη, Αθήνα 1999.

Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας

Read more »

ΑΕΡΑ

ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ: : Ευζωνικό τσαρούχι και λόγχη επί όπλου. Η παράσταση αυτή σε συνδυασμό με το λογότυπο "ΑΕΡΑ" που είναι πολεμική ιαχή των Ελλήνων στρατιωτών, συμβολίζουν την ορμή του Έλληνα στρατιώτη. Η παραδοσιακή και συμβολική αξία του τσαρουχιού, ήταν μεγαλύτερη της πρακτικής, δηλαδή, το αδούλωτο πνεύμα των υπό τουρκικό ζυγό Ελλήνων ήθελε το 
τσαρούχι δυνατό και κατάλληλο για κλωτσιές κατά του κατακτητή. Για το λόγο αυτό η μύτη 
του τσαρουχιού καταλήγει σε αιχμηρή προεξοχή, η οποία αποκρύπτεται με πονηριά από μια όμορφη μαύρη φούντα, που επικάθεται με χάρη στο πάνω μέρος αυτής.

ΡΗΤΟ:"ΑΕΡΑ".

Πολεμική ιαχή των Ελλήνων στρατιωτών (Ευζώνων), που αναφωνήθηκε από τους στρατιώτες του Πεζικού κατά τις εφόδους, αμέσως μετά το παράγγελμα "Εμπρός δια της λόγχης".

(1ΜΠ)

Read more »

Η ανάδυση του Ερμή

Tο μαρμάρινο άγαλμα, μεγέθους ελαφρώς μεγαλύτερου του φυσικού, είναι ακέφαλο, σώζεται ώς τις γάμπες και φέρει ιμάτιο στον αριστερό ώμο, τυλιγμένο γύρω από το βραχίονα.

Είναι ένα έργο πολύ καλής ποιότητας, ρωμαϊκό αντίγραφο έργου του 4ου αιώνα π.Χ., εμπνευσμένο από την παράδοση του μεγάλου Αργείου γλύπτη Πολύκλειτου, του λεγόμενου «Φειδία του Αργους», από τη Σικυώνα (γεν. 480 π.Χ.). Παριστάνει το θεό Ερμή σε νεαρή ηλικία. Ο τύπος αυτός αποτελεί ένα από τα πιο αγαπητά πρότυπα για μεταγενέστερες αντιγραφές ή μεταπλάσεις, όπως μας είπε ο επικεφαλής της ανασκαφικής έρευνας και πρόεδρος της Επιτροπής Συντήρησης Μνημείων Επιδαύρου, καθηγητής Βασίλειος Λαμπρινουδάκης.

«Με βάση τη μαλακή διάπλαση του σώματός του, αλλά και με την υπερβολή στην καθαρή δομή και το φούσκωμα των μυών» εκτιμάται από τον έμπειρο αρχαιολόγο ότι «κατασκευάστηκε στους αυτοκρατορικούς ρωμαϊκούς χρόνους, ενδεχομένως τον 2ο αι. μ.Χ., δηλαδή την εποχή που η επίσκεψη του αυτοκράτορα Αδριανού στην Επίδαυρο δημιούργησε ευνοϊκές συνθήκες στην πόλη».

Στα έργα αυτά συνήθιζαν να προσαρμόζουν, αντί της όψης του θεού, το πορτρέτο ενός σημαντικού αξιωματούχου της εποχής. Γι' αυτό θα έχει ενδιαφέρον αν στην πορεία της ανασκαφής βρεθεί το κεφάλι και ταυτιστεί με τον Ερμή ή κάποια άλλη προσωπικότητα της εποχής.

Το γλυπτό πάντως βρέθηκε εντοιχισμένο, ως κοινό οικοδομικό υλικό, σε πρόχειρο κτίσμα που χρονολογείται στην όψιμη αρχαιότητα (4ος αι. μ.Χ.). Ηταν τοποθετημένο σε όρθια θέση. Η ανακάλυψη κάθε άλλο παρά τυχαία ήταν. Από το 2009 ερευνάται το χωράφι που βρίσκεται ακριβώς πλάι στο θέατρο της παλιάς Επιδαύρου με στόχο την υλοποίηση μιας μελέτης ανάδειξης του περιβάλλοντος χώρου του μνημείου.

Αρχαία Αγορά

Στο ίδιο χωράφι άλλωστε έχει αποκαλυφθεί το αριστερό άκρο του θεάτρου, η μία πάροδός του και ένα τμήμα του κοίλου του. Ο χώρος είναι περιφραγμένος και ερευνάται γιατί εκεί θεωρείται ότι ήταν η αρχαία Αγορά της πόλης. Η ανασκαφική ομάδα περίμενε να βρει τη στοά της Αγοράς γιατί το θέατρο στην αρχαιότητα βρισκόταν μέσα στον ιστό της αρχαίας πόλης, στην Αγορά. Εκεί πρέπει να αναζητηθεί και ο ναός της πόλης, καθώς στο θέατρο τελούνταν θρησκευτικού χαρακτήρα τελετουργίες, όπως μαρτυρεί ο βωμός στο προσκήνιο αλλά και ο χαλκάς στο δάπεδο όπου δένονταν τα προς θυσία ζώα.

Το μαρμάρινο άγαλμα είναι εμπνευσμένο από την παράδοση του Αργείου γλύπτη Πολύκλειτου

Το άγαλμα φυλάσσεται από προχθές στο Μουσείο του Ασκληπιείου Επιδαύρου, όπου αναμένεται να δεχτεί τις φροντίδες των συντηρητών.

(enet.gr)

Read more »