Τετάρτη 3 Αυγούστου 2011

Ο Κεραμεικός πιάνει Ακαδημία


Τέσσερα στρέμματα ελεύθερου αρχαιολογικού χώρου ακόμη αποκτά η Ακαδημία Πλάτωνος, μετά τη χθεσινή απόφαση του ΚΑΣ να γκρεμιστούν τέσσερα παλιά ετοιμόρροπα σπίτια του υπουργείου Πολιτισμού που λειτουργούν ως αρχαιολογικές αποθήκες.
Η μακέτα του μελλοντικού πάρκουΗ μακέτα του μελλοντικού πάρκουΚι αυτό γίνεται στο πλαίσιο της αναβάθμισης της περιοχής και της ανάδειξης των αρχαίων που είναι σήμερα μισο-ορατά μισο-αόρατα σε ένα χώρο συνολικής έκτασης 150 στρεμμάτων. Το φιλόδοξο αυτό πρόγραμμα έχει απώτερο στόχο να ενοποιηθούν το Δημόσιο Σήμα, δηλαδή η περιοχή του Κεραμεικού με την Ακαδημία Πλάτωνος.
Πρόκειται για μείζονες παρεμβάσεις αρχαιολογικές και πολεοδομικές και για μια σειρά από παράλληλες παρεμβάσεις που έχουν αναλάβει να «τρέξουν» οι υπηρεσίες των υπουργείων Πολιτισμού και Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής.
Χάραξη διαδρομών
Ηδη η Γ' Εφορεία Αρχαιοτήτων ξεκίνησε τη χάραξη των αρχαιολογικών διαδρομών που θα περνούν από τα ορατά αρχαία και από εκείνα που δεν είναι σήμερα ορατά, τα οποία όμως θα σημανθούν με ενημερωτικές πινακίδες ώστε να γνωρίζει ο κόσμος ότι περπατάει σ' έναν ιστορικό τόπο. Σε ένα προάστιο της αρχαίας Αθήνας που πήρε το όνομά του από τον επώνυμο ήρωα Ακάδημο (ή Εκάδημο), όπου λειτούργησε και η περίφημη φιλοσοφική σχολή που ίδρυσε ο Πλάτων.
«Στα ταξίδια μου, όπου πάω με ρωτούν τι θα γίνει με την Ακαδημία Πλάτωνος. Κάποιοι προσθέτουν πως αν την είχαμε εμείς, θα βγάζαμε πολλά λεφτά» ανέφερε ο υπουργός Πολιτισμού, Παύλος Γερουλάνος, απευθυνόμενος χθες στα μέλη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, για να τονίσει το προσωπικό ενδιαφέρον του το σημαντικό αυτό έργο και να επαινέσει τις υπηρεσίες του ΥΠΠΟΤ για την εργώδη προσπάθειά τους να εντάξουν τις σχετικές μελέτες στο ΕΣΠΑ.
Προηγουμένως η γ.γ. του ΥΠΠΟΤ, Λίνα Μενδώνη, είχε ενημερώσει το ΚΑΣ για τα βήματα που γίνονται εδώ και δέκα μήνες για την αναβάθμιση του αρχαιολογικού χώρου και τη δημιουργία ενός πάρκου ανοιχτού στους πολίτες. Θα είναι μια όαση αυτό το πάρκο και για τους κατοίκους της υποβαθμισμένης αυτής περιοχής, είπε. Τόνισε ότι έχει ήδη οριοθετηθεί ο αρχαιολογικός χώρος και τα δύο υπουργεία ΥΠΠΟΤ-ΥΠΕΚΑ ανέλαβαν την δαπάνη εξ ημισείας για τις αναγκαίες απαλλοτριώσεις.
Από την άλλη πλευρά, η εταιρεία Ενοποίησης των Αρχαιολογικών Χώρων Αθήνας ετοιμάζει την ανάδειξη του δρόμου που θα οδηγεί από το Δημόσιο Σήμα στην Ακαδημία Πλάτωνος, ενώ παράλληλα οι υπηρεσίες του ΥΠΠΟΤ συγκροτούν το φάκελο που θα κατατεθεί στο ICOMOS για να προκηρυχθεί ο διεθνής αρχιτεκτονικός διαγωνισμός ανέγερσης του Μουσείου της πόλης των Αθηνών. Η δαπάνη της αρχιτεκτονικής μελέτης του μουσείου (2 εκατ. ευρώ) έχουν προσφερθεί από την πρώην Νομαρχία Αθηνών και τον Γιάννη Σγουρό.
Χθες η μελέτη που απασχόλησε το ΚΑΣ αποτελεί ουσιαστικά ένα έργο «προπομπό» του μουσείου, καθώς το γκρέμισμα των παλιών αποθηκών επί της οδού Κρατύλου και Μοναστηρίου απελευθερώνει τη μελλοντική είσοδό του και δημιουργεί μέτωπο πρασίνου στην πρόσοψή του.
Το σημαντικότερο όμως είναι ότι ενοποιείται το αρχαίο Λύκειο και η Παλαίστρα του Γυμνασίου με το Περιστύλιο, που σήμερα βρίσκονται απέναντι και χωριστά. Εδώ πρέπει να πούμε ότι η Ακαδημία Πλάτωνος έχει κατοικηθεί από τα προϊστορικά χρόνια μέχρι τον 6ο μ.Χ. αιώνα. Κατά τον 6ο π.Χ. αιώνα ιδρύθηκε στην περιοχή ένα από τα τρία ονομαστά Γυμνάσια των Αθηνών. Τον περίβολό του έχτισε ο Πεισιστρατίδης Ιππίας και ο Κίμων έκανε τη δενδροφύτευση της περιοχής.
Η προϊσταμένη της Γ' ΕΠΚΑ, Ευσταθία Μπαζιωτοπούλου - Βαλαβάνη, θύμισε πως οι ανασκαφές άρχισαν με πρωτοβουλία και δαπάνες ενός ευπατρίδη, του αρχιτέκτονα Π. Αριστόφρονα το 1929, και συνεχίστηκαν από τον Φ. Σταυρόπουλο (1955-1963)με δαπάνες της Αρχαιολογικής Εταιρείας. Εκτοτε διενεργούνται από τη Γ' ΕΠΚΑ.
Σε νέες αποθήκες
Τα αρχαία των αποθηκών (ευρήματα των δεκαετιών του '30-'60) θα μεταφερθούν στις καινούργιες αποθήκες που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια επί της οδού Ιφιγενείας στα όρια του αρχαιολογικού χώρου, όπως και σε κάποια προκάτ κτίσματα. Δημιουργείται επίσης ένα στέγαστρο 50 τ.μ. -εντός του αρχαιολογικού χώρου- στο οποίο θα εκτεθούν πενήντα μαρμάρινες σαρκοφάγοι ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων, που φέρουν πλούσιες ανάγλυφες παραστάσεις.
Ετσι ο κόσμος θα μπορεί να θαυμάζει ένα δείγμα των πλούσιων εκθεμάτων του μελλοντικού μουσείου της Αθήνας που σήμερα είναι καταχωνιασμένα σε αποθήκες. Το στέγαστρο θα είναι επισκέψιμο, όπως και ολόκληρος ο αρχαιολογικός χώρος. Το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων έχει αναλάβει να φτιάξει νέα περίφραξη στα σημεία που έχει καταστραφεί, φυλάκιο, τουαλέτες και να βελτιώσει τις εσωτερικές διαδρομές. Ολα αυτά υπολογίζεται ότι θα κοστίσουν 1 εκατ. ευρώ, ποσό που αναμένεται να αντληθεί από το ΕΣΠΑ. 

Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ (enet.gr)
Read more »

Τρίτη 2 Αυγούστου 2011

Σφραγίδα με ιερογλυφική γραφή ανακαλύφθηκε στην Κρήτη


Πρόκειται για μία λίθινη τετράπλευρη σφραγίδα από βαθυκόκκινο ίασπη, η οποία φέρει εγχάρακτα σημεία της μινωικής ιερογλυφικής γραφής και στις τέσσερις επιφάνειές της. Το εύρημα είναι εξαιρετικά σημαντικό, αφού αποτελεί τη μοναδική έως τώρα απόδειξη της παρουσίας της αρχαιότερης γραφής των μινωιτών στη δυτική Κρήτη.
Μαζί με εκατοντάδες άλλα ευρήματα, σε ανασκαφή σε ιερό του όρους Βρύσινα
Η σφραγίδα ανακαλύφθηκε κατά τη διάρκεια ανασκαφής στο μινωικό ιερό κορυφής του όρους Βρύσινα, που υψώνεται νότια της πόλης του Ρεθύμνου, η οποία διήρκεσε από τις 4 έως τις 15 Ιουλίου του 2011.
Η συγκεκριμένη ανασκαφή ξεκίνησε το 2004 και διεξάγεται από την ΚΕ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, υπό την ευθύνη της αρχαιολόγου Ελένης Παπαδοπούλου, και το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης με την ευθύνη της καθηγήτριας Ίριδας Τζαχίλη. Σε αυτήν συμμετέχουν ειδικοί ερευνητές, καθώς και σημαντικός αριθμός προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών.

Από την προκαταρκτική μελέτη της φετινής κεραμικής προκύπτει ότι η διάρκεια λειτουργίας του ιερού εκτείνεται σε όλη την παλαιοανακτορική περίοδο (1900-1700 π.Χ.) και συνεχίζεται τουλάχιστον έως την αρχή των νεοανακτορικών χρόνων. Τα ευρήματα από τις ανασκαφές του 2010 και του 2011 (περί τα 800 πήλινα ειδώλια από τη συστηματική ανασκαφή και σημαντικός αριθμός αγγείων), διευρύνουν τις γνώσεις για τη νεοανακτορική περίοδο του μινωικού ιερού, αλλά και την αρχική διαμόρφωση της κορυφής του όρους πριν τη μετακίνηση μεγάλου μέρους των τελετουργικών δραστηριοτήτων προς το χαμηλότερο τρίτο πλάτωμα, κατά την τελευταία φάση λειτουργίας του.

Εύλογα λοιπόν, ο Βρύσινας θεωρείται το σημαντικότερο ιερό κορυφής για τη δυτική Κρήτη, το οποίο παρουσιάζει σαφείς αναλογίες ως προς το τελετουργικό πλαίσιο, τη μορφή της λατρείας, αλλά και τον τρόπο άσκησής της με τα ανακτορικά ιερά κορυφής - Γιούχτα, Κόφινα, Πετσοφά και Τραόσταλο - της κεντρικής και της ανατολικής Κρήτης.
( ΑΠΕ-ΜΠΕ)  (enet.gr)
Read more »

Δευτέρα 1 Αυγούστου 2011

Παιχνίδι με σφαίρα (επίσκυρος;)



Υλικό: Mάρμαρο
Προέλευση: Βάση ενσωματωμένη στο Θεμιστόκλειο τείχος των Αθηνών.
Χρονολόγηση: Περί το 510 π.Χ.
Διαστάσεις: Μήκος: 0,79μ., Ύψος: 0,29μ.
Χώρος έκθεσης: Αίθουσα 13, αρ. ευρ. 3

476
Η παράσταση εμφανίζεται στην αριστερή πλευρά ορθογώνιας βάσης επιτυμβίου αγάλματος κούρου, πιθανότατα από το νεκροταφείο του Κεραμεικού. Η πλίνθος χρησιμοποιήθηκε ως οικοδομικό υλικό στο Θεμιστόκλειο τείχος των Αθηνών. Στο βάθος του χαμηλού αναγλύφου διατηρούνται ίχνη ερυθρού χρώματος.
Απεικονίζονται έξι γυμνοί έφηβοι, σε προπόνηση αγωνίσματος ή παιχνίδι (παιδιά) με μπάλα (σφαίρα) την οποία κρατεί και ετοιμάζεται να ρίξει ο νέος στο αριστερό άκρο της ζωηρής σύνθεσης.H σφαίρα κατασκευαζόταν από ύφασμα ή δέρμα και γεμιζόταν με μαλλί. Ο αμέσως επόμενος έφηβος και οι δύο στο δεξιό άκρο της σκηνής παρακολουθούν το συναθλητή/συμπαίκτη τους για να δουν την πορεία της, ώστε να την πιάσουν και να την πετάξουν στην πλευρά των αντιπάλων. Σύμφωνα με μια ερμηνεία συμμετέχουν στο ομαδικό παιχνίδι για εφήβους επίσκυρο. Όπως δηλώνει η αντιμέτωπη θέση των δύο κεντρικών μορφών, στο παιχνίδι συμμετείχαν δύο ομάδες παικτών, οι οποίες χωρίζονταν με μία γραμμή χαραγμένη στο έδαφος με μυτερό χαλίκι, τον σκύρον. Δύο άλλες γραμμές όριζαν τα δύο άκρα του οπωσδήποτε επιμήκους γηπέδου. Σκοπός του παιχνιδιού να αποκλείονται ο ένας μετά τον άλλον οι αντίπαλοι, όταν έβγαιναν από τον αγωνιστικό χώρο ή δεν έπιαναν τη μπάλα.

Στις άλλες πλευρές εμφανίζονται σκηνές από τη ζωή των νέων στην παλαίστρα.

ΒιβλιογραφίαΜ. FittaSpiele und Spielzeug in der Antike. Unterhaltung und Vergnugen im Altertum(Στουτγάρδη 1998) 100-101. To πνεύμα και το σώμα, Οι αθλητικοί αγώνες στην αρχαία Ελλάδα Κατάλογος έκθεσης στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, 15 Μαΐου 1989 - 15 Ιανουαρίου 1990, 278-280 αρ. 167 [Bert Kaeser]. Ν. Καλτσάς (επιμ.), ΑΓΩΝ, Κατάλογος έκθεσης στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 15 Ιουλίου - 31 Οκτωβρίου 2004, Αθήνα 2004, 145-146 αρ. 36 [Χαρίκλεια Λαναρά]

(ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΌ ΜΟΥΣΕΊΟ)

Read more »

Share