ΣΕ ΠΕΡΙΟΠΤΗ ΘΕΣΗ ΤΟ ΑΓΑΛΜΑ ΤΟΥ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ

Εντάχθηκε με τιμές και έλαβε περίοπτη θέση στο Μουσείο της Αλεξάνδρειας: από την τεχνοτροπία και τη στάση του εικάζεται ότι είναι μαρμάρινο άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου και μάλιστα μιας εποχής κατά την οποία η απεικόνιση του μεγάλου στρατηλάτη και ιδρυτή της πόλης είναι σπάνια. Είναι το «παιδί» μιας ανασκαφικής αναζήτησης χρόνων, μια δικαίωση για την επιμονή και το πάθος μιας Ελληνίδας αρχαιολόγου, της Καλλιόπης Λιμναίου- Παπακώστα.

Το άγαλμα ανακαλύφθηκε το Μάϊο του 2009 σε βάθος οκτώ μέτρων στον εθνικό κήπο της Αλεξάνδρειας, στο Σαλαλάτ, στο κέντρο της πόλης, μετά από τρία χρόνια ανασκαφών.

«Έζησα ένα θαύμα» λέει στο ΑΠΕ η κα Παπακώστα. «Όταν το αντίκρισα, είπα ότι έζησα όλη μου τη ζωή γι' αυτή τη στιγμή».

Η περιπέτεια της Αλεξάνδρειας ξεκίνησε για την Ελληνίδα αρχαιολόγο 15 χρόνια πριν. «Είχα μια μεγάλη αγάπη για την ιστορία του Μ. Αλεξάνδρου, αλλά η αφορμή ήταν ένα συνέδριο με θέμα τον Μ. Αλέξανδρο και την Αλεξάνδρεια. Τότε κατάλαβα ότι έπρεπε να πάω. Κι από τότε που πήγα δεν ξανάφυγα».

«Εδώ εντοπίστηκε κτίσμα 1.000 τμ στο κέντρο του νεκροταφείου σε βάθος τεσσάρων μέτρων, αλλά οι δύσκολες διπλωματικές σχέσεις Αιγύπτου-Ισραήλ δεν επέτρεψαν περαιτέρω εξέλιξη. Έμεινε μόνο ως ανοιχτός στόχος στη ζωή μου, όταν θα το επιτρέψουν οι συνθήκες, γιατί πιστεύω ότι μπορεί να είναι μία πολύ σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη».

Όνειρό της όμως είναι οι κήποι του Σαλαλάτ, μια σημαντική θέση στην τοπογραφία της Αλεξάνδρειας. Ζητά άδεια ανασκαφής για ένα μικρό τμήμα των κήπων από το Ανώτατο Αρχαιολογικό Συμβούλιο της Αιγύπτου και μετά από αρκετές περιπέτειες κατορθώνει να της δοθεί για ολόκληρο το πάρκο.

«Η τύχη μου ήταν ότι ήμουν Ελληνίδα και πολύ πεισματάρα» μας λέει και προσθέτει: «Ίσως να με βαρέθηκαν και μου έδωσαν την άδεια για να με ξεφορτωθούν!».

Πέντε μήνες αργότερα με μία μεγάλη τιμητική εκδήλωση το άγαλμα θα πάρει τη θέση που του αξίζει στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αλεξάνδρειας.

«Μετά από την ανακάλυψη του αγάλματος η αποδοχή και η αναγνώριση των Αιγυπτιακών αρχών ήταν τεράστια και τους είμαι ευγνώμων γι αυτό», μας λέει η κ. Παπακώστα, εκφράζοντας και κάποια πικρία για την απουσία του ελληνικού κράτους.

Παρά την αναταραχή στην Αίγυπτο, πρόσφατα, στις 3 Μαρτίου, συνήλθε η Διαρκής Επιτροπή Ανωτάτου Αρχαιολογικού Συμβουλίου της Αιγύπτου και ενέκρινε την συνέχιση της ανασκαφής.

«Στόχος μου είναι να συνεχίσω τις ανασκαφές μόλις μπορέσω να τις στηρίξω οικονομικά» μας λέει η κα Παπακώστα, εξηγώντας ότι η κρίση «γονατίζει» τέτοιες πρωτοβουλίες. Σύμφωνα με τις ενδείξεις που έχει, στο Σαλαλάτ υπάρχει, σε βάθος 13 μέτρων, αρχαίο κτίσμα. Το νέο εγχείρημα όμως είναι δύσκολο καθώς αυτό βρίσκεται μετά τον υδροφόρο ορίζοντα που επιβάλει την άντληση του νερού και κατά συνέπεια το κόστος είναι υψηλό.

Read more »

Οι επιπτώσεις της ραδιενέργειας στην ανθρώπινη υγεία

Καίσιο-137 και ιώδιο-131 είναι τα ραδιενεργά υλικά που έχουν διαρρεύσει μέχρι στιγμής από το ατύχημα του πυρηνικού εργοστασίου στην Φουκουσίμα της Ιαπωνίας,

Ανεξάρτητα πάντως από το είδος του ραδιενεργού στοιχείου, η έκθεση στην ιονίζουσα ακτινοβολία έχει σοβαρές επιδράσεις στην ανθρώπινη φυσιολογία. Ειδικότερα, η ιονίζουσα ακτινοβολία διασπά τους χημικούς δεσμούς σε μόρια (DNA, πρωτεΐνες) των κυττάρων μας. Ο οργανισμός μας ανταποκρίνεται στην πρόκληση θέτοντας σε λειτουργία τους μηχανισμούς επιδιόρθωσης που διαθέτει. Ωστόσο, όταν η επίθεση που έχει δεχθεί είναι ισχυρή (μεγάλη δόση ακτινοβολίας) και διασκορπισμένη σε ολόκληρο το σώμα (σε αντίθεση με την θεραπευτική ακτινοβολία που είναι πάντοτε εντοπισμένη), οι μηχανισμοί επιδιόρθωσης δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν.

Ιστοί και κυτταρικοί τύποι που πολλαπλασιάζονται έντονα, είναι αυτοί που πλήττονται περισσότερο από την ιονίζουσα ακτινοβολία. Μεταξύ αυτών είναι τα αιμοποιητικά κύτταρα του μυελού των οστών, αλλά και τα επιθηλιακά κύτταρα του γαστρεντερικού συστήματος. Δεν είναι λοιπόν περίεργο που η ναυτία και οι εμετοί είναι τα πρώτα συμπτώματα της έκθεσης σε ραδιενέργεια, ακολουθούμενα από διάρροιες πυρετό και πονοκεφάλους. Ισχυρές δόσεις ακτινοβολίας οδηγούν σε πολυοργανική ανεπάρκεια και θάνατο.

Εκτός από τις άμεσες επιπτώσεις, η ιονίζουσα ακτινοβολία έχει και μακροπρόθεσμες συνέπειες στον ανθρώπινο οργανισμό. Οι μεταλλάξεις που υφίσταται το DNA από την ακτινοβολία, οδηγούν σε εμφάνιση καρκίνου. Καθώς το DNA είναι το υλικό που κληροδοτείται από τη μια γενιά στην επόμενη, οι επιπτώσεις της έκθεσης σε ραδιενέργεια συχνά διαπιστώνονται και σε απογόνους των θυμάτων.

Τα ισότοπα της Φουκουσίμα

Το καίσιο-137 είναι διαλυτό στο νερό και ιδιαίτερα τοξικό για τον ανθρώπινο οργανισμό. Πειράματα σε σκύλους έδειξαν ότι μια δόση της τάξεως των 44 μικρογραμμαρίων ραδιενεργού καισίου ανά κιλό επέφερε τον θάνατο σε διάστημα 3 εβδομάδων. Αντίδοτο στο ραδιενεργό καίσιο, το οποίο κατανέμεται ομοιόμορφα στον οργανισμό με κάπως αυξημένες συγκεντρώσεις στο μυϊκό σύστημα, είναι το κυανούν της Πρωσσίας ή Πρωσσικό μπλέ. Πρόκειται για μια συνθετική χρωστική η οποία συνδέεται μαζί του και επιταχύνει την αποβολή του από τον οργανισμό. H Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (Food and Drug Administration, FDA) έχει εγκρίνει κάψουλες των 500 χιλιοστογραμμαρίων υψηλής καθαρότητας της χρωστικής για τη συγκεκριμένη χρήση

Chernobyl disaster 26 April 1986

Το ιώδιο-131 έχει πολύ μικρό χρόνο ημιζωής (μια εβδομάδα) αλλά είναι ιδιαίτερα τοξικό καθώς ο οργανισμός το συγκεντρώνει όλο στον θυρεοειδή. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι τα κρούσματα καρκίνου του θυρεοειδούς αυξήθηκαν δραματικά μεταξύ των ατόμων που εκτέθηκαν στην ραδιενέργεια του Τσέρνομπιλ. Προκειμένου να προστατευτεί κανείς από το ραδιενεργό ιώδιο θα πρέπει να λάβει προληπτικά ιωδιούχο κάλιο (υπάρχει σε μορφή χαπιού ή σε διάλυμα). Το σκεπτικό αυτής της πρακτικής είναι πως ένας θυρεοειδής κορεσμένος σε ιώδιο δεν θα απορροφήσει το ραδιενεργό ισότοπο. Η πείρα έδειξε ότι η εν λόγω πρακτική δουλεύει: η προληπτική χορήγηση ιωδιούχου καλίου στην Πολωνία μετά το ατύχημα του Τσέρνομπιλ, κράτησε τα κρούσματα καρκίνου του θυρεοειδούς στα φυσιολογικά επίπεδα.

Σύμφωνα με τις ιαπωνικές αρχές, δεν έχει υπάρξει διαρροή άλλων ραδιενεργών ισοτόπων και τα χειρότερα έχουν προς το παρόν αποφευχθεί. Παραδείγματος χάριν , μια διαρροή πλουτωνίου-239 δεν θα αύξανε απλώς τους καρκίνους του πνεύμονα στο άμεσο σχετικά μέλλον αλλά οι επιπτώσεις του θα ήταν ανυπολόγιστες καθώς έχει χρόνο ημιζωής 24.000 χρόνια…

Read more »

Ετος Θεοτοκόπουλου το 2014

Αυτοπροσωπογραφία του «Ελ Γκρέκο»

Ετος Θεοτοκόπουλου κηρύχθηκε το 2014 από το υπουργείο Πολιτισμού με αφορμή τη συμπλήρωση 400 ετών από το θάνατο του μεγάλου έλληνα ζωγράφου.

Ηδη προγραμματίζεται σειρά εκδηλώσεων από εποπτευόμενους - και άλλους - φορείς του ΥΠΠΟΤ και για το σκοπό αυτό συγκροτήθηκε επταμελής οργανωτική επιτροπή η οποία θα καταρτίσει το τελικό πρόγραμμα. Συμμετέχουν η γενική γραμματέας του υπουργείου κυρία Λίνα Μενδώνη ως πρόεδρος και οι: Μαρίνα Λαμπράκη - Πλάκα, διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης, Αγγελος Δεληβορριάς, διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη, Νίκος Σταμπολίδης, διευθυντής του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, Ευγενία Χαλκιά, διεύθυντρια του Βυζαντινού Μουσείου, Ντένης Ζαχαρόπουλος, καλλιτεχνικός διευθυντής του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και Νίκος Χατζηνικολάου, επίτιμο μέλος Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών.

Read more »